Μειώνοντας τα ελλείμματα: Πόσο επιτυχημένος είναι ο μηχανισμός εποπτείας του προϋπολογισμού της ΕΕ;

Τα ελλείμματα στα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αυξηθεί λόγω της κρίσης, με αποτέλεσμα να συντονίζουν καλύτερα τους προϋπολογισμούς τους και να κινούνται προς μια μορφή αμοιβαίας εποπτείας. Οι υπουργοί Οικονομικών παρουσιάζουν τώρα τα σχέδια προϋπολογισμού τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία εξετάζει τα σχέδια και εάν διαπιστωθεί ότι λείπουν, θα ζητήσει από τις χώρες να τα προσαρμόσουν, διαφορετικά θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Την Τρίτη (16 Δεκεμβρίου), η Επιτροπή θα παρουσιάσει έκθεση στους ευρωβουλευτές σχετικά με το πώς αυτός ο μηχανισμός επηρέασε τα οικονομικά των κρατών μελών.

Κατά τη διάρκεια της ύφεσης, τα φορολογικά έσοδα συχνά πέφτουν κατακόρυφα, καθώς περισσότεροι άνθρωποι διεκδικούν επιδόματα ανεργίας και οι τράπεζες μπορεί να χρειαστεί να εξοικονομηθούν χρησιμοποιώντας χρήματα των φορολογουμένων. Τα χαμηλότερα έσοδα και οι υψηλότερες δαπάνες έχουν ως αποτέλεσμα υψηλότερα ελλείμματα και υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους. Η Επιτροπή λέει ότι ο ενισχυμένος μηχανισμός δημοσιονομικής εποπτείας, ο οποίος βλέπει τις κυβερνήσεις να παρουσιάζουν τα δημοσιονομικά τους σχέδια στις υπηρεσίες της προτού ψηφιστούν στα εθνικά κοινοβούλια, ήταν αποτελεσματικός στο να ωθήσει τα κράτη μέλη να περικόψουν τις δαπάνες τους.

Το 2011, 23 από τα 27 κράτη μέλη υπάγονταν στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, αλλά τώρα υπάρχουν μόνο 11. Οι κυβερνήσεις συμφώνησαν ότι τα ελλείμματα άνω του 3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος είναι υπερβολικά. Σε αυτήν την περίπτωση, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν περικοπές δαπανών (για παράδειγμα σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, μισθούς, συντάξεις και επενδύσεις) ή/και αυξήσεις φόρων για να αποφύγουν τις κυρώσεις. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Κύπρος περιήλθαν σε τέτοια δεινή θέση που χρειάστηκε να ζητήσουν οικονομική βοήθεια από την ΕΕ. Σε αντάλλαγμα, έπρεπε να εφαρμόσουν εκτεταμένες περικοπές και μεταρρυθμίσεις και υπόκεινταν σε αυστηρότερη επιτήρηση. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ιρλανδία και η Πορτογαλία δανείζονται ξανά στις αγορές και δεν χρειάζονται πλέον τη βοήθεια της ΕΕ.

Τα νομοθετικά πακέτα στα οποία βασίζονται οι δύο μηχανισμοί δημοσιονομικής εποπτείας - six-pack για την ΕΕ συνολικά και two-pack για την ευρωζώνη - τέθηκαν σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2011 και τον Μάιο του 2013, αντίστοιχα.